Overprikkeld en toch overeind: mijn eerlijke verhaal over HSP, zelfcompassie en de stap naar traumatherapie

Het blijft lastig, om te zijn. Gewoon te zijn, zonder dat er iets moet. Ik merk dat ik daar nog steeds mee worstel. Maar ik heb geleerd dat kwetsbaarheid tonen mij juist moed geeft. Houvast. Alsof ik door het hardop te zeggen, weer even kan ademen.

Dus ik ben eerlijk. Ook nu weer.

Hoogtepunten en dieptepunten horen bij mijn verhaal

Mijn verhaal kent hoogtepunten en dieptepunten, zoals ieder verhaal dat doet. Gelukkig zijn er bij mij meer pieken dan dalen, maar dat is niet waar ik nu inzit als ik erover nadenk. Het rare is: sta je op een piek, dan vergeet je bijna dat de dalen ooit bestonden. En zit je in een dal, dan lijkt het wel of al die pieken er nooit zijn geweest. Alsof ze van een ander leven waren. Door erover te schrijven, zoals nu, haal ik ze weer terug. Er komt weer ruimte.

Ik zit nu in zo'n dal. En ik vroeg me laatst af: wat kan ik dan nog wél, als ik hierin zit?

Overprikkeld als HSP: wat het met mij doet

Het grootste deel komt door overprikkeling. Ernstige overprikkeling. Ik ben mezelf de laatste tijd veel gaan analyseren, en op een avond, ergens tussen het opruimen van de vaatwasser en het instoppen van Lara door, dacht ik: joh Jo, je hebt het ook gewoon zwaar gehad. Twee operaties achter elkaar. Herstellen, terwijl je eigenlijk door wilde. De hele opbouw van de website, alles rondom de markt voorbereiden, en dan ook nog die drukke, leuke uitjes waar je ook weer van moet bijkomen. En onderin dat allemaal: existentiële vragen die zomaar naar boven kwamen borrelen.

Als ik overprikkeld ben, kan ik bijna niks meer aan. Dan trek ik me terug in mijn hoofd, vooral als de emoties negatief zijn. Mijn brein springt meteen aan, mijn zenuwstelsel staat op de stand 'uitgeput', en ik voel prikkels letterlijk over mijn huid trekken. Een paniekgevoel drukt op mijn borst. Mijn hart bonkt, hard, alsof er echt iets mis is. En dan zakt het weer. Rustig wordt het. En dan, soms zomaar, komt het weer opzetten. En zakt het weer. Zo'n golf, telkens opnieuw. Het is doodvermoeiend, die overprikkeling. Maar ik ben er inmiddels aan gewend, hoe naar dat ook klinkt.

Bijna 39: existentiële vragen over ouder worden en keuzes maken

Ik word bijna 39. Bijna op de helft van mijn leven, als het meezit. En dan denk ik: en nu? Wat wil ik nog, met de tijd die ik heb? Mijn ouders worden ook ouder. Op een dag zijn ze er niet meer. Kan ik dat wel aan, vraag ik mezelf dan af, midden in een doodgewone dinsdagmiddag.

En dan is er nog iets. Arjen en ik hebben besloten dat we geen tweede kindje willen. Verstandelijk weet ik: dat is de juiste keuze. Maar mijn gevoel, dat wil het zo graag. Toch weet ik ook: ik wil niet alles opnieuw doen. Die keuze roept iets op wat ik alleen maar angst kan noemen, omdat er ergens in mijn psyche gewoon een kwetsbare plek zit. Bij mij zijn emoties nooit een beetje. Ze zijn er, meteen, met volle kracht.

Wat mij helpt: mindfulness en zelfcompassie oefeningen

Wat wél nieuw is: ik wéét dat het weer goed komt. Zeker weten, zonder twijfel. En dat is iets wat ik vroeger niet had. Vroeger was ik daar juist heel onzeker over, lag ik er 's nachts wakker van of het ooit nog rustig zou worden. Nu voel ik iets anders. Ja, ik heb deze gevoelens. En dat is oké. Ze horen erbij, ze gaan weer over, ik moet er gewoon doorheen. Dat is geen hoop meer, dat is een feit geworden.

Een groot deel van dat vertrouwen komt doordat ik veel oefen met mindfulness en zelfcompassie. Niet zweverig bedoeld, maar heel praktisch, bijna als een soort gereedschap dat ik erbij pak zodra de golf weer opkomt. Zo doe ik regelmatig de zelfcompassie-pauze die onderzoeker Kristin Neff heeft ontwikkeld: even stilstaan bij wat ik voel, mezelf eraan herinneren dat ik niet de enige ben die dit meemaakt, en dan een hand op mijn hart leggen en mezelf een vriendelijk woord geven, zoals ik dat ook tegen Lara zou zeggen. Uit onderzoek van Neff en Germer blijkt dat dit soort zelfcompassietraining angst, somberheid en stress kan verminderen en het gevoel van welzijn kan vergroten (Neff & Germer, 2013). Ook mindfulnesstraining zoals MBSR, ontwikkeld door Jon Kabat-Zinn, blijkt zelfcompassie te vergroten en mensen te helpen beter om te gaan met stress (Shapiro, Astin, Bishop & Cordova, 2005).

Als HSP-coach kende ik die onderzoeken natuurlijk, ik gebruik ze zelf ook in mijn begeleiding van anderen. Maar het toepassen op mezelf, middenin een dip, met bonkend hart en het gevoel dat alles te veel is, blijkt toch iets heel anders dan het rustig uitleggen aan een cliënt. Het went niet vanzelf. Ik moet het steeds opnieuw oefenen, en dat is precies wat ik doe.

De stap naar traumatherapie durven zetten

En daarom ga ik ook nog iets anders doen: ik zoek extra begeleiding voor mezelf. Want als ik heel eerlijk ben, liggen al die angsten dieper dan overprikkeling alleen. Ze zijn geworteld in trauma. Trauma waar ik, met alles wat ik al gedaan heb aan mezelf werken, nooit echt naar heb durven kijken. Grappig eigenlijk, of nou ja, grappig is het woord niet. Ik ben zelf begeleider. HSP-coach. Ik help anderen dagelijks met precies dit soort stappen zetten. En toch was deze stap voor mezelf telkens te groot.

Maar nu ga ik het doen. Traumatherapie. Here I come.

Misschien is dit een wat verwarrend blogbericht, met gedachten die alle kanten op gaan. Maar zo voelt het ook vanbinnen, en ik wilde het delen zoals het is. Recht uit mijn hart. ❤️